{"id":1574,"date":"2015-12-20T00:45:32","date_gmt":"2015-12-19T21:45:32","guid":{"rendered":"http:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/?p=1574"},"modified":"2016-05-11T00:52:20","modified_gmt":"2016-05-10T21:52:20","slug":"nokta-prof-dr-yaman-akdeniz-youtube-ve-twitter-turk-hukumetini-bir-turlu-memnun-edemedi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/?p=1574","title":{"rendered":"Nokta: Prof. Dr. Yaman Akdeniz: Youtube ve Twitter, T\u00fcrk H\u00fck\u00fcmeti&#8217;ni bir t\u00fcrl\u00fc memnun edemedi"},"content":{"rendered":"<div class=\"post-top\">\n<p>Youtube yasa\u011f\u0131 nedeniyle T\u00fcrkiye\u2019yi A\u0130HM\u2019de mahkum ettirdi. Twitter yasa\u011f\u0131n\u0131 Anayasa Mahkemesi\u2019ne g\u00f6t\u00fcrerek, yasa\u011f\u0131 kald\u0131rtmay\u0131 ba\u015fard\u0131.<\/p>\n<p>20 Aral\u0131k 2015<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"post-inner\">\n<div class=\"post-text\">\n<p><strong>NOKTA HABER | Fatih Vural<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.noktadergisi.info\/roportaj\/prof-dr-yaman-akdeniz-youtube-ve-twitter-turk-hukumeti-ni-bir-turlu-memnun-edemedi-h9811.html\">http:\/\/www.noktadergisi.info\/roportaj\/prof-dr-yaman-akdeniz-youtube-ve-twitter-turk-hukumeti-ni-bir-turlu-memnun-edemedi-h9811.html<\/a><\/p>\n<p><strong><em>Prof. Dr. Yaman Akdeniz, sadece bili\u015fim hukuku alan\u0131nda uzman bir bilim adam\u0131 de\u011fil. O ayn\u0131 zamanda, Kerem Alt\u0131parmak\u2019la birlikte T\u00fcrkiye\u2019de internet alan\u0131nda ya\u015fanan haks\u0131zl\u0131klarla m\u00fccadele eden, bunlar\u0131 A\u0130HM\u2019ye, Anayasa Mahkemesi\u2019ne ta\u015f\u0131yan bir aktivist. Bu sayede, Youtube yasa\u011f\u0131 nedeniyle T\u00fcrkiye\u2019yi A\u0130HM\u2019de mahkum ettiren Akdeniz, Twitter yasa\u011f\u0131n\u0131 Anayasa Mahkemesi\u2019ne g\u00f6t\u00fcrerek, yasa\u011f\u0131 kald\u0131rtmay\u0131 ba\u015fard\u0131.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u00dcstelik Ha\u015fim K\u0131l\u0131\u00e7 ve Tayyip Erdo\u011fan\u2019\u0131 kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirerek!<\/em><\/strong> <strong><em>Prof. Dr. Yaman Akdeniz\u2019le T\u00fcrkiye\u2019deki internet yasaklar\u0131n\u0131n ta en ba\u015f\u0131ndan bug\u00fcne dek uzanan hik\u00e2yesini konu\u015ftuk. \u0130nternet yasaklar\u0131n\u0131n tamamen siyasal bir h\u00e2l ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen \u00fcnl\u00fc Bilgi \u00dcniversitesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Akdeniz, Youtube ve \u00f6zellikle de Twitter\u2019in T\u00fcrkiye\u2019deki yasaklara direndi\u011fini vurguluyor: \u201cT\u00fcrk H\u00fck\u00fcmeti\u2019ni bir t\u00fcrl\u00fc memnun edemediler!\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>T\u00fcrkiye\u2019deki internet yasaklar\u0131yla ilgili Kerem Alt\u0131parmak\u2019la birlikte en fazla m\u00fccadele eden iki hukuk\u00e7udan birisiniz. Ankara\u2019yla bu konuyla ilgili ilk temas\u0131n\u0131z ne zaman oldu?<\/strong><\/p>\n<p>Kerem\u2019le 2008 y\u0131l\u0131 gibi, 5651 Say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesinin birinci y\u0131l\u0131 dolarken bir kitap yazd\u0131k: \u201c\u0130nternet Girilmesi Tehlikeli Ve Yasakt\u0131r!\u201d 2008\u2019de Youtube giri\u015fimi engellenmi\u015fti. Giri\u015fimi engellemenin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz ve orant\u0131s\u0131z oldu\u011funu zaman da yaz\u0131p \u00e7izdik, ama Ankara\u2019ya bunu anlatmak m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131. <strong>Ankara\u2019n\u0131n bu konudaki \u00e7ekincesi neydi? <\/strong> T\u00fcrkiye her d\u00f6nem yasaklar ve sans\u00fcrler \u00fclkesi oldu. T\u00fcrkiye\u2019nin internete yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n b\u00f6yle olmas\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 da de\u011fil. \u015ea\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olan ilk d\u00f6nem!<\/p>\n<h4><strong>2007\u2019YE KADAR \u00d6ZG\u00dcRL\u00dcK\u00c7\u00dc B\u0130R T\u00dcRK\u0130YE VARDI<\/strong><\/h4>\n<p><strong>\u0130lk d\u00f6nemle kast\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n<p>2007\u2019ye kadar, T\u00fcrkiye\u2019nin <em>\u2018hands off\u2019<\/em> yani elini \u00e7eken, bula\u015fmayan bir internet politikas\u0131 vard\u0131. Hatta bunu \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc olarak tan\u0131mlamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc, o d\u00f6nemde.<\/p>\n<p><strong>Bu bula\u015fmama politikas\u0131n\u0131n bir gerek\u00e7esi de interneti tam manas\u0131yla tan\u0131mamak olabilir mi?<\/strong><\/p>\n<p>Bir taraftan o, bir taraftan internet kullan\u0131m\u0131n\u0131n o d\u00f6nemde yayg\u0131n olmamas\u0131. Tek tarafl\u0131 bir internet vard\u0131. \u0130nternete girdi\u011finiz zaman haber siteleri ve gazetelerin siteleriyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yordunuz. \u0130nteraktivite yoktu, internet kullan\u0131c\u0131 odakl\u0131 de\u011fildi. Dolay\u0131s\u0131yla h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fclebilecek bir \u2018sorun\u2019 da yoktu! Tek t\u00fck sorun olarak, pkk.org\u2019un ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131, ordudaki yolsuzluklarla ilgili baz\u0131 sitelerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu.<\/p>\n<h4><strong>\u00c7OCUKLARI KORUMAK \u00dcZERE YOLA \u00c7IKILMI\u015eTI<\/strong><\/h4>\n<p><strong>As\u0131l rahats\u0131zl\u0131k ne zaman ba\u015flad\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>Youtube gibi kullan\u0131c\u0131 odakl\u0131 sitelerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla! 2007 Mart\u2019\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de ilk defa Youtube\u2019a giri\u015fim engellendi. Atat\u00fcrk\u2019e hakaret gerek\u00e7esiyle baz\u0131 videolar\u0131n T\u00fcrkiye d\u0131\u015f\u0131ndan y\u00fcklenmesiyle bu s\u00fcre\u00e7 ba\u015flad\u0131. Arka arkaya Youtube\u2019a eri\u015fim engelleme kararlar\u0131 al\u0131nd\u0131. 2007 May\u0131s\u2019\u0131nda 5651 Say\u0131l\u0131 Kanun y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi.<\/p>\n<p><strong>Bu kanunun i\u00e7eri\u011fi neydi?<\/strong><\/p>\n<p>En ba\u015fta, \u00e7ocuklar\u0131n zararl\u0131 i\u00e7erikten korunmas\u0131 ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131. O kanun i\u00e7indeki 8. Madde, \u00e7ocuklar\u0131 zararl\u0131 i\u00e7erikten korumay\u0131 ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00fczerinde \u00e7ok da konu\u015fulmad\u0131. Bizim \u2018katalog su\u00e7lar\u2019 dedi\u011fimiz, T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nda yer alan intihara y\u00f6nlendirme, \u00e7ocuk pornografisi, uyu\u015fturucu ve uyar\u0131c\u0131 madde kullan\u0131m\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rma, sa\u011fl\u0131k i\u00e7in tehlikeli madde temini, fuhu\u015f, kumar oynanmas\u0131 i\u00e7in yer ve imk\u00e2n sa\u011flanmas\u0131, (CHP ve MHP\u2019nin de talebiyle) Atat\u00fcrk aleyhinde i\u015flenen su\u00e7lara ili\u015fkin yeterli \u015f\u00fcphe bulunmas\u0131 halinde Telekom\u00fcnikasyon \u0130leti\u015fim Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019na idari tedbir yetkisi verildi. \u201cBu i\u00e7erikteki sitelere eri\u015fim engellenebilir\u201d denildi. Meclis\u2019ten kanun ge\u00e7erken ortaya \u00e7\u0131kabilecek sorunlar\u0131 kimse d\u00fc\u015f\u00fcnmedi. Ba\u015ftan deselerdi ki, \u201cYoutube\u2019a da eri\u015fimi engelleyece\u011fiz\u201d, kabul edilebilir bir \u015fey olmazd\u0131. Ondan sonra g\u00f6rd\u00fck ki gerek bu maddelere istinaden, gerekse de bu kanunun kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda,\u00a0 eri\u015fimi engelleme kararlar\u0131 verildi.<\/p>\n<h4><strong>\u0130LK SANS\u00dcR, K\u00dcRT HABER S\u0130TELER\u0130NE UYGULANDI<\/strong><\/h4>\n<p><strong>Bunun ilk \u00f6rne\u011fi hangisiydi?<\/strong><\/p>\n<p>2008-2010 y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndaki Youtube yasa\u011f\u0131yd\u0131; ama o d\u00f6nemde Word Press\u2019e eri\u015fim de engellendi. Adnan Oktar engellemi\u015fti, Word Press\u2019e eri\u015fimi. Ek\u015fi S\u00f6zl\u00fck\u2019\u00fcn eri\u015fim engeli vard\u0131. Bir de bunun d\u0131\u015f\u0131nda olanlar vard\u0131 ki Kerem Alt\u0131parmak Hoca\u2019yla bunlar i\u00e7in \u00e7ok \u00e7aba verdik. Biraz \u00f6nce size sayd\u0131klar\u0131m aras\u0131nda nefret s\u00f6ylemi yok. Ter\u00f6rle m\u00fccadele de yok. Ama K\u00fcrt haber sitelerine de o d\u00f6nemde, mesela F\u0131rat News\u2019a, A\u011f\u0131r Ceza Mahkemeleri taraf\u0131ndan defalarca eri\u015fim engellendi.<\/p>\n<p><strong>Sizin teziniz neydi?<\/strong><\/p>\n<p>Engellenmemeleri gerekti\u011fini savunuyorduk. \u201cBu \u00f6zel bir kanun ve bu kanunda yer almayan nedenlerle eri\u015fim engelleme karar\u0131 verilemez\u201d \u00a0diyorduk. Adnan Oktar o d\u00f6nemde 70-80 tane eri\u015fim engelleme karar\u0131 ald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Bir tanesi de Oxford \u00dcniversitesi\u2019nde g\u00f6rev yapan Prof. Richard Dawkins\u2019in sitesiydi. Biz o d\u00f6nemde Dawkins\u2019e de destek verdik. Eri\u015fim engellemenin kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 da sa\u011flad\u0131k. \u00a0O d\u00f6nemde \u00e7ok az siteye eri\u015fim engelleniyordu. Birinci y\u0131l\u0131n sonunda 400-500 siteye giri\u015f engellenmi\u015fti. \u015eimdi geldi\u011fimiz nokta itibar\u0131yla, 8. Madde kapsam\u0131nda 100 binden fazla siteye eri\u015fim engellenmi\u015f durumda.<\/p>\n<h4><strong>ZORUNLU F\u0130LTRE KARARINA KAR\u015eI Y\u00dcR\u00dcY\u00dc\u015e YAPTIK<\/strong><\/h4>\n<p><strong>Engelli sitelerde hangileri a\u011f\u0131rl\u0131kta?<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7o\u011funlu\u011fu m\u00fcstehcen siteler olmakla birlikte ge\u00e7en sene yerel se\u00e7imlerden \u00f6nce Twitter da engelli siteler aras\u0131na girdi. 2011\u2019de filtre denemesi oldu. Bilgi Teknolojileri ve \u0130leti\u015fim Kurumu, \u201cHerkes zorunlu olarak evinden filtre sistemi kullanacak\u201d dedi.<\/p>\n<p><strong>Yani herkesin internetini sans\u00fcrlemek istediler\u2026<\/strong><\/p>\n<p>Evet. O zaman Taksim\u2019den Galatasaray\u2019a 50 bin ki\u015fi y\u00fcr\u00fcd\u00fck. Bu d\u00fc\u015f\u00fcncenin sorunlu oldu\u011funu s\u00f6yledik. Geri ad\u0131m att\u0131lar. Zorunlulu\u011fu kalkt\u0131. \u0130ki profile indi: \u00c7ocuk ve aile. T\u00fcrkiye\u2019de ka\u00e7 ki\u015fi kullan\u0131yor, bilmiyorum; ama devlet onayl\u0131 bir filtre mekanizmas\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in devlet m\u00fcdahalesi s\u00f6z konusu. Benzer bir uygulamay\u0131 internet kafelerde de yap\u0131yorlard\u0131. Bu, ikinci a\u015famayd\u0131.<\/p>\n<h4><strong>A\u0130HM, 2012 YILINDA T\u00dcRK\u0130YE\u2019YE \u201c\u0130NTERNET YASANI DE\u011e\u0130\u015eT\u0130R\u201d DED\u0130<\/strong><\/h4>\n<p><strong>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc a\u015fama?<\/strong> 17-25 Aral\u0131k S\u00fcreci\u2019nden hemen sonra, 2014\u2019\u00fcn \u015eubat ba\u015f\u0131nda 5651 Say\u0131l\u0131 Kanun\u2019a bir m\u00fcdahale yap\u0131ld\u0131. Kapsam geni\u015fletiliyor. Unutmadan, 2014 \u015eubat de\u011fi\u015fikliklerinden \u00f6nce de 5651 Say\u0131l\u0131 Kanun\u2019la ilgili \u00f6nemli geli\u015fmelerden bir tanesi de Aral\u0131k 2012\u2019de, Ahmet Y\u0131ld\u0131r\u0131m\u2019\u0131n, Google Sites\u2019\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de 2008-2009 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda topyek\u00fbn yasaklanmas\u0131yla ilgili ba\u015fvurusuna dair A\u0130HM\u2019nin (Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi), ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlal edildi\u011fine dair karar\u0131d\u0131r. A\u0130HM, 5651 Say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz, orant\u0131s\u0131z oldu\u011funu ve gere\u011finden fazla engellemeye izin verdi\u011fi i\u00e7in 8. Madde\u2019nin Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019ne ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledi. A\u0130HM\u2019nin Ahmet Y\u0131ld\u0131r\u0131m Karar\u0131, T\u00fcrkiye\u2019ye \u201c\u0130\u00e7 hukukta bir de\u011fi\u015fiklik yap\u201d anlam\u0131na geliyordu.<\/p>\n<h4><strong>YOUTUBE YASA\u011eINI A\u0130HM\u2019YE G\u00d6T\u00dcRD\u00dcK, \u0130FADE \u00d6ZG\u00dcRL\u00dc\u011e\u00dcN\u00dc \u0130HLAL KARARI \u00c7IKTI<\/strong><\/h4>\n<p>Ayn\u0131 d\u00f6nemde, 2009\u2019un Haziran\u2019\u0131nda, Mavi Marmara Olaylar\u0131 s\u0131ras\u0131nda Youtube eri\u015fime zaten engelliydi. Ama Ankara 1. Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011fi ek bir karar \u00e7\u0131kard\u0131 ve baz\u0131 IP adreslerine de engelleme getirdi. O d\u00f6nem Kerem Alt\u0131parmak\u2019la yine itiraz ettik. Youtube kullan\u0131c\u0131s\u0131 olarak i\u00e7 hukuka ba\u015fvurumuz reddedildi. B\u00f6yle olunca da A\u0130HM\u2019ye ba\u015fvuruda bulunduk. 1 Aral\u0131k 2015\u2019te A\u0130HM, bizim ba\u015fvurumuz \u00fczerine yine ihlal karar\u0131 verdi. \u201cBa\u015fvurucular\u0131n ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ihlal edilmi\u015ftir\u201d dedi.<\/p>\n<h4><strong>KANUNU DARALTMAK YER\u0130NE, 17-25 ARALIK S\u00dcREC\u0130NDE GEN\u0130\u015eLETT\u0130LER<\/strong><\/h4>\n<p>A\u0130HM\u2019nin 2012 Aral\u0131k ay\u0131ndaki ihlal karar\u0131ndan sonra 5651 Say\u0131l\u0131 Kanun\u2019a dair olumlu bir de\u011fi\u015fiklik beklerken, 17-25 Aral\u0131k s\u00fcrecinde kanunun daralt\u0131lmas\u0131 yerine daha da geni\u015fletildi\u011fini g\u00f6rd\u00fck.<\/p>\n<p><strong>Bu geni\u015flemeyle birlikte hangi de\u011fi\u015fiklikler kapsam alt\u0131na al\u0131nd\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>\u0130ki yeni kanun maddesi daha eklediler. Bir tanesi, ki\u015filik haklar\u0131n\u0131n ihlaliyle ilgili olan 9. Madde. Burada, do\u011frudan Sulh Ceza Hakimli\u011fi\u2019ne ba\u015fvurarak eri\u015fim engelleme istenmesi karar\u0131n\u0131 ge\u00e7irdiler. Bir de, \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011fi nedeniyle i\u00e7eri\u011fe ili\u015fkin engelleme maddesi eklendi. Bunlar\u0131n eklenme tarihi de 6 \u015eubat 2014\u2019t\u00fcr. Kanunu da Abdullah G\u00fcl imzalam\u0131\u015ft\u0131r. Bir koldan katalog su\u00e7lar\u0131na ili\u015fkin \u00e7ocuklar\u0131n korunmas\u0131, ikinci koldan ki\u015filik haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in yeni bir madde, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc koldan da \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011fin korunmas\u0131na dair yeni bir madde. Kar\u015f\u0131m\u0131za \u00fc\u00e7 kol \u00e7\u0131kt\u0131. Hatta bu maddeler, 8. Madde\u2019den biraz daha farkl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h4><strong>SULH CEZA HAK\u0130ML\u0130KLER\u0130N\u0130N KARARLARI \u0130KNA ED\u0130C\u0130 DE\u011e\u0130L<\/strong><\/h4>\n<p><strong>Mesela?<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin 9\/4 der ki, \u201cH\u00e2kim bu madde kapsam\u0131nda verece\u011fi eri\u015fimin engellenmesi karar\u0131n\u0131 esas olarak, yaln\u0131zca ki\u015filik haklar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi yay\u0131n, k\u0131s\u0131m, b\u00f6l\u00fcmle ilgili olarak verir.\u201d Ondan sonra \u201cZorunlu olmad\u0131k\u00e7a internet sitesinde yap\u0131lan yay\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcne y\u00f6nelik eri\u015fim engellenmesi yap\u0131lamaz\u201d der. Zorunluysa da gerek\u00e7esini belirtmek kayd\u0131yla h\u00e2kimin bunu yapabilece\u011fi s\u00f6ylenir.\u00a0 Bunu yaparken dediler ki, \u201cBiz URL olarak tweet\u2019i engelleyece\u011fiz; ama Twitter\u2019\u0131 engellemeyece\u011fiz.\u201d Yani Nokta dergisinin bir haberini engelleyece\u011fiz; ama sitesini engellemeyece\u011fiz!<\/p>\n<p><strong>Ama \u00f6yle olmad\u0131!<\/strong><\/p>\n<p>Tabii, pratikte \u00f6yle olmad\u0131. Sulh Ceza H\u00e2kimliklerine yetki verildi ve sadece madde 9 kapsam\u0131nda bug\u00fcne kadar verilmi\u015f 4-5 bin tane de eri\u015fim engelleme karar\u0131 var.<\/p>\n<p><strong>Sulh Ceza H\u00e2kimlikleri, yetki s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 m\u0131 a\u015f\u0131yor?<\/strong><\/p>\n<p>Dosyalar\u0131 b\u00fct\u00fcn olarak g\u00f6rmedi\u011fimiz ve kararlar da k\u0131sa bir dille anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ne talep edildi\u011fini genelde g\u00f6remiyoruz. Ama bu madde uygulan\u0131rken kademeli olarak yakla\u015f\u0131lmas\u0131 laz\u0131m.<\/p>\n<p><strong>Dosyalar\u0131 g\u00f6rmemek ve kararlar\u0131n a\u00e7\u0131kl\u0131kla anlat\u0131lmamas\u0131 da bir perdeleme de\u011fil mi?<\/strong><\/p>\n<p>Nokta engellendi\u011fi zaman dergi toplat\u0131ld\u0131, site eri\u015fimi engellendi. Bug\u00fcne kadar Madde 9\/4\u2019deki kademeli yakla\u015f\u0131m\u0131 gerektirecek bir durumla ben kar\u015f\u0131la\u015fmad\u0131m. Kararlarda genelde neden habere veya tweet\u2019e de\u011fil de Twitter hesab\u0131na ve sitenin eri\u015fime engellendi\u011fine dair bir ikna edici gerek\u00e7e yok.\u00a0 Bunun ad\u0131 sans\u00fcrd\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>O zaman bu madde niye var?<\/strong><\/p>\n<p>Bir ki\u015fiye hakaret etmek i\u00e7in, itibar\u0131n\u0131 k\u00f6t\u00fclemek i\u00e7in bir site kurulabilir. B\u00fct\u00fcn i\u00e7erik, ki\u015filik haklar\u0131 ihlali ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yorsa h\u00e2kim o siteyi engelleme karar\u0131 verebilir. Bu madde de onun i\u00e7in vard\u0131r. Son \u00e7aredir. Bunun i\u00e7in kademeli yakla\u015f\u0131m kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ama uygulama o y\u00f6nde de\u011fil.<\/p>\n<h4><strong>HA\u015e\u0130M KILI\u00c7\u2019LA TAYY\u0130P ERDO\u011eAN\u2019I KAR\u015eI KAR\u015eIYA GET\u0130RD\u0130K<\/strong><\/h4>\n<p><strong>Kronolojik s\u0131ralamaya devam edelim mi?<\/strong><\/p>\n<p>Bu maddeler uygulamaya ge\u00e7meden \u00f6nce 2014 Yerel Se\u00e7imleri\u2019yle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131k. Mart sonunda, yerel se\u00e7imlere d\u00f6rt, be\u015f g\u00fcn kala \u00f6nce Twitter engellendi, arkas\u0131ndan da Youtube. O zaman Kerem Hoca\u2019yla beraber direkt Anayasa Mahkemesi\u2019ne ba\u015fvurduk. T\u00fcketilecek bir i\u00e7 hukuk yolu olmad\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131yla Anayasa Mahkemesi\u2019ne gittik. Anayasa Mahkemesi her anlamda tarihi bir karar verdi.<\/p>\n<p><strong>Nas\u0131l?<\/strong> Birincisi, \u00f6ncelik talebimizi kabul etti. Normal \u015fartlarda bug\u00fcn Anayasa Mahkemesi\u2019ne ba\u015fvurdu\u011funuz anda onun cevab\u0131n\u0131 alabilmeniz iki y\u0131l\u0131 bulabiliyor. Bizim ba\u015fvurumuza, Anayasa Mahkemesi 10 g\u00fcn i\u00e7inde karar verdi. Bu \u00e7ok \u00f6nemlidir. Anayasa Mahkemesi \u00f6nceli\u011fin yan\u0131 s\u0131ra bunun s\u00fcregelen bir ihlal oldu\u011funu kabul etti. Biz dedik ki, \u201cTwitter bir dergi, kitap de\u011fildir. Bug\u00fcn engelleme yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman, o andan itibaren yap\u0131lan her t\u00fcrl\u00fc payla\u015f\u0131m\u0131 da engellemi\u015f oluyorsunuz. Sadece geriye d\u00f6n\u00fck de\u011fil, ileriye d\u00f6n\u00fck de bir cezaland\u0131rma yap\u0131yorsunuz.\u201d Anayasa Mahkemesi bunu \u00e7ok iyi anlad\u0131 ve \u2018ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne a\u011f\u0131r bir m\u00fcdahale\u2019 olarak nitelendirdi.<\/p>\n<p><strong>Ama Anayasa Mahkemesi Ha\u015fim K\u0131l\u0131\u00e7\u2019la d\u00f6nemin Ba\u015fbakan\u0131 Tayyip Erdo\u011fan kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldi. Erdo\u011fan, bunun milli bir karar olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylerken, Mahkeme Ba\u015fkan\u0131 Ha\u015fim K\u0131l\u0131\u00e7 da \u201cBizim \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcz millilik de\u011fil, hakkaniyettir\u201d dedi. <\/strong><\/p>\n<p>Aynen \u00f6yle oldu. Mahkemeyi biraz zor durumda b\u0131rakt\u0131k! Hatta Ha\u015fim K\u0131l\u0131\u00e7\u2019la Anayasa Mahkemesi\u2019nin bir konferans\u0131nda tan\u0131\u015ft\u0131m. \u201cDemek sizsiniz o!\u201d demi\u015fti.<\/p>\n<h4><strong>YOUTUBE VE TWITTER, T\u00dcRK H\u00dcK\u00dcMET\u0130\u2019N\u0130 B\u0130R T\u00dcRL\u00dc MEMNUN EDEMED\u0130<\/strong><\/h4>\n<p><strong>Bu karara dair, bir \u2018millilik\u2019 atf\u0131 neden yap\u0131l\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>Vallahi onu Burhan Kuzu gibi hukuk\u00e7ulara sorman\u0131zda yarar var! Bir tarafta Twitter gibi d\u00fcnya markas\u0131 bir \u015firket var. Bir tarafta da \u201cBizim milli hassasiyetlerimize uygun davranm\u0131yorlar\u201d iddias\u0131 var. Adamlar ne yaps\u0131n? Kald\u0131 ki kendilerine g\u00f6nderilen bir\u00e7ok mahkeme karar\u0131n\u0131 da uyguluyorlar. Youtube da ayn\u0131 durumda. Bu \u015firketler, T\u00fcrk H\u00fck\u00fcmeti\u2019ni bir t\u00fcrl\u00fc memnun edemediler! Yasaklay\u0131c\u0131 k\u00fclt\u00fcr, T\u00fcrkiye\u2019nin bir sans\u00fcr \u00fclkesi olmas\u0131 ve medyaya y\u00f6nelik bask\u0131lardan dolay\u0131, kullan\u0131c\u0131 odakl\u0131 bu sistemlerin ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funu Arap Bahar\u0131\u2019nda da g\u00f6rd\u00fck. \u201cYurtta\u015f gazeteci\u201d dedi\u011fimiz ki\u015filer var art\u0131k. Bu bir sanat! Bunlar\u0131n da lokal versiyonlar\u0131 var. 7 Haziran\u2019dan sonraki s\u00fcre\u00e7te \u00f6zellikle G\u00fcneydo\u011fu Anadolu\u2019da ortaya \u00e7\u0131kan aktivistler, payla\u015f\u0131mc\u0131lar var. Onlar\u0131n payla\u015f\u0131mlar\u0131, t\u0131pk\u0131 Da\u011fl\u0131ca \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu gibi, resmi a\u00e7\u0131klamalar\u0131 bo\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n<h4><strong>1513 TANE ADRES ENGELLEND\u0130<\/strong><\/h4>\n<p><strong>D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc a\u015fama nedir?<\/strong><\/p>\n<p>O da sonradan yine 5651 Say\u0131l\u0131 Kanun\u2019a, 27 Mart 2015\u2019te yap\u0131lan yama. Madde 8\/A diye kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Bug\u00fcne kadar kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan en sorunlu maddelerden bir tanesi.<\/p>\n<p><strong>Ne diyor bu eklenti?<\/strong><\/p>\n<p>\u201cYa\u015fam hakk\u0131 ile ki\u015filerin can ve mal g\u00fcvenli\u011finin korunmas\u0131, mill\u00ee g\u00fcvenlik ve kamu d\u00fczeninin korunmas\u0131, su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenmesi veya genel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131 sebeplerinden bir veya bir ka\u00e7\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak h\u00e2kim veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2llerde, Ba\u015fbakanl\u0131k veya mill\u00ee g\u00fcvenlik ve kamu d\u00fczeninin korunmas\u0131, su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenmesi veya genel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131 ile ilgili bakanl\u0131klar\u0131n talebi \u00fczerine Ba\u015fkanl\u0131k taraf\u0131ndan internet ortam\u0131nda yer alan yay\u0131nla ilgili olarak i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve\/veya eri\u015fimin engellenmesi karar\u0131 verilebilir.\u201d<\/p>\n<p><strong>Burada \u00f6nemli olan \u2018milli g\u00fcvenlik ve kamun d\u00fczeninin korunmas\u0131\u2019 maddesi. Bu bize anlat\u0131yor?<\/strong><\/p>\n<p>Bu maddeyle ilgili olarak ilk eri\u015fimi engelleme karar\u0131, N\u00f6bet\u00e7i \u0130stanbul 8. Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011fi taraf\u0131ndan verildi. 7 Haziran\u2019dan sonraki s\u00fcre\u00e7te 8\/A, bizim g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz kadar\u0131yla 48 farkl\u0131 kararda kullan\u0131ld\u0131. Bu kararlar\u0131n hepsi Ba\u015fbakanl\u0131k\u2019\u0131n talebi ve T\u0130B\u2019in engellemesiyle uygulan\u0131yor. Ondan sonra da T\u0130B\u2019in bulundu\u011fu yerdeki G\u00f6lba\u015f\u0131 Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011fi\u2019nin onay\u0131na sunuluyor. Bu hakimli\u011fin vermi\u015f oldu\u011fu 48 tane 8\/A karar\u0131 var. Toplamda da 1513 tane farkl\u0131 adrese eri\u015fim engellenmi\u015f. Bunlar\u0131n i\u00e7inde haber siteleri de var. Mesela D\u0130HA\u2019ya 26 defa, sendika.org\u2019a 29 defa eri\u015fim engelleme karar\u0131 verilmi\u015f.<\/p>\n<h4><strong>8\/A YASASI TAMAMEN S\u0130YAS\u0130 OLARAK KULLANILIYOR<\/strong><\/h4>\n<p><strong>Bir k\u00fcm\u00fclasyon yaparsak a\u011f\u0131rl\u0131k hangi haber sitelerinde?<\/strong><\/p>\n<p>K\u00fcrt ve muhalif haber sitelerinde. Jinha, Jiyan gibi sitelerin yan\u0131 s\u0131ra K\u00fcrt gazeteciler, avukatlar, CNN K\u00fcrt gibi \u00e7ok takip\u00e7isi olan 800\u2019e yak\u0131n Twitter hesab\u0131, tweet\u2019ler, haber linkleri\u2026 Mesela bak\u0131yorsunuz, Da\u011fl\u0131ca olaylar\u0131yla ilgili bir karar var. Bir kararda Cizre\u2019deki olaylar s\u0131ras\u0131nda da\u011f\u0131t\u0131lan WI-FI \u015fifrelerine dair payla\u015f\u0131mlar engellenmi\u015f. Hac\u0131 Lokman Birlik\u2019le ilgili istisnas\u0131z b\u00fct\u00fcn haber sitelerinin linkleri eri\u015fime engellenmi\u015f. 8\/A a\u011f\u0131rl\u0131k olarak bunun i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131. Kas\u0131m Se\u00e7imleri\u2019nden sonra da bir anda 8\/A\u2019da d\u00fc\u015f\u00fc\u015f oldu. 8\/A tamamen siyasi olarak kullan\u0131l\u0131yor ve kararlara bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman da uzun listeler var. Ama neden tamamen eri\u015fime engellendikleri y\u00f6n\u00fcnde hi\u00e7bir kararda bir bilgi yok! Gerek\u00e7e yok!<\/p>\n<h4><strong>TAH\u0130R EL\u00c7\u0130 DAVASI \u0130\u00c7\u0130N M\u00dcTALAA VERECEKT\u0130K<\/strong><\/h4>\n<p><strong>Bili\u015fim hukukundaki bu de\u011fi\u015fiklikleri, devletin \u2018ter\u00f6rle m\u00fccadele\u2019 y\u00f6ntemindeki de\u011fi\u015fikli\u011fe paralel olarak da okuyabilir miyiz?<\/strong><\/p>\n<p>Evet. \u015eu andaki TMK 7\/2\u2019nin yani ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc propagandas\u0131 su\u00e7unun da yeninden kullan\u0131lmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n<p><strong>Diyarbak\u0131r Barosu Ba\u015fkan\u0131, rahmetli Tahir El\u00e7i\u2019yi de bu maddeden yarg\u0131lad\u0131lar\u2026<\/strong><\/p>\n<p>Evet.\u00a0 Biz Kerem Alt\u0131parmak\u2019la birlikte Tahir El\u00e7i davas\u0131 i\u00e7in m\u00fctalaa verecektik. Orada da TMK 7\/2\u2019ye soktular. Biz buna \u2018dondurucu etki\u2019 diyoruz. Farkl\u0131 y\u00f6ntemler kullan\u0131larak, bir bask\u0131 mekanizmas\u0131 olu\u015fturuluyor.<\/p>\n<h4><strong>DEVLET, \u0130NTERNET\u0130 KONTROL EDEM\u0130YOR<\/strong><\/h4>\n<p><strong>Buna \u2018\u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin ask\u0131ya al\u0131nmas\u0131\u2019 da diyebilir miyiz?<\/strong> \u00d6zg\u00fcrl\u00fcklerin ask\u0131ya al\u0131nmas\u0131na dair bir \u00e7aba var. Medyaya kayy\u0131m atamalar\u0131, gazeteci tutuklamalar\u0131 bunu g\u00f6steriyor. \u0130nternette \u2018anonimite\u2019 h\u00e2l\u00e2 m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu i\u00e7in, bu alan\u0131 tam anlam\u0131yla kontrol edemiyorlar, tespit edemiyorlar. Devletin geleneksel m\u00fccadele y\u00f6ntemi, daha uzun s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n<h4><strong>GEZ\u0130\u2019DEN SONRA VATANDA\u015eIN MEDYAYA G\u00dcVEN\u0130 KALMADI, HABER KAYNA\u011eI SOSYAL MEDYA<\/strong><\/h4>\n<p><strong>Ana soru galiba \u015fu: Devlet, interneti, neden kendine bir tehdit olarak g\u00f6r\u00fcr?<\/strong> \u0130nternet, insanlar\u0131n kendilerini ifade edebilecekleri \u00e7ok ender platformlardan bir tanesi. Uzun y\u0131llar ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m \u0130ngiltere\u2019ye de bak\u0131yorum, gazeteciler ve milletvekilleri \u00e7ok fazla takip edilmiyor sosyal medyada. Bizde ise \u00e7ok ciddi etkileri var. Sosyal medyan\u0131n etkisi de \u00e7ok ciddi bir boyutta. Gezi Olaylar\u0131\u2019ndan sonra vatanda\u015f\u0131n geleneksel medyaya da g\u00fcveni kalmad\u0131. Gazete okur say\u0131s\u0131 d\u00fc\u015ft\u00fc. Sosyal medyay\u0131 do\u011fru kullan\u0131rsan\u0131z, haber size geliyor. \u00d6teki taraftan bakarsan\u0131z, vatanda\u015f da Twitter ve Facebook\u2019ta!<\/p>\n<h4><strong>TWITTER D\u0130REN\u0130YOR!<\/strong><\/h4>\n<p><strong>Fuat Avni \u00f6rne\u011finde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u00fczere, Twitter\u2019da etkili anonim muhalif fig\u00fcrler ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. H\u00fck\u00fcmet yanl\u0131s\u0131 fig\u00fcrlerden de ayn\u0131 \u015fekilde bahsedebiliriz. Twitter\u2019\u0131n bu tip hesaplara yakla\u015f\u0131m\u0131 nedir?<\/strong><\/p>\n<p>Twitter bu tip anonim hesaplar\u0131, siyasi s\u00f6ylem d\u00fczleminde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in, kapatm\u0131yor. Twitter\u2019\u0131n internet kararlar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc g\u00f6z\u00fc korksa da, kendi uygulad\u0131\u011f\u0131 bir politikas\u0131 var. Topyek\u00fbn engellenmedi\u011fi s\u00fcrece m\u00fccadele i\u00e7inde kalmaya devam edecek. Ge\u00e7enlerde bir hesab\u0131 kald\u0131rmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in 150 bin lira para cezas\u0131 ald\u0131lar. Twitter baz\u0131 \u015feyleri g\u00f6ze alm\u0131\u015f. G\u00f6ze alamad\u0131\u011f\u0131 tek \u015fey, topyek\u00fbn eri\u015fimin engellenmesi. O gibi durumlarda ne yapar, bilemiyorum. Twitter, 8\/A s\u00fcrecinde de \u00e7ok say\u0131da K\u00fcrt gazeteci ve aktivistin hesab\u0131n\u0131, \u201cKapat\u0131n\u201d demelerine ve bask\u0131s\u0131na ra\u011fmen kapatmad\u0131.<\/p>\n<h4><strong>FACEBOOK, ANKARA\u2019YLA M\u00dcCADELEYE G\u0130RMEK \u0130STEM\u0130YOR<\/strong><\/h4>\n<p><strong>Bu anlamda, Facebook\u2019a nazaran daha diren\u00e7li oldu\u011funu s\u00f6yleyebilir miyiz?<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6zellikle Facebook\u2019la kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131rsak, evet! <strong>Facebook\u2019un bu kadar teslimiyet\u00e7i olmas\u0131n\u0131n sebebi nedir?<\/strong> Ankara\u2019yla hi\u00e7bir m\u00fccadeleye girmek istemiyorlar. Kendi uluslararas\u0131 politikas\u0131 da bu. Google ve Youtube\u2019un da politikas\u0131n\u0131n Facebook\u2019a yak\u0131n oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum art\u0131k. Twitter da m\u00fccadele etmezse Facebook\u2019a d\u00f6ner. T\u00fcrkiye \u00e7ok \u00f6nemli bir pazar.<\/p>\n<h4><strong>TWITTER\u2019A MEKTUP: \u201cM\u00dcDAHALE EDERSEN SEN\u0130NLE U\u011eRA\u015eIRIZ!\u201d<\/strong><\/h4>\n<p>Kerem Alt\u0131parmak\u2019la, 2014 i\u00e7inde, noterden, Twitter\u2019a bir mektup g\u00f6nderdik. Anayasa Mahkemesi karar\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131p \u201cBaz\u0131 hesaplarla ve tweet\u2019lerle ilgili i\u00e7erik gizleme\u201d yapamayaca\u011f\u0131n\u0131 yazd\u0131k. Bunun ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne m\u00fcdahale ve sans\u00fcr anlam\u0131na gelece\u011fini ifade ettik. \u201cBizim Twitter\u2019\u0131m\u0131za m\u00fcdahale etme! Edersen de seninle u\u011fra\u015f\u0131r\u0131z!\u201d dedik. T\u00fcrkiye zor bir d\u00f6nem ge\u00e7iriyor. \u0130nternet \u00fczerindeki bask\u0131lar artarak devam edecek. Burada b\u00fct\u00fcn vatanda\u015flara verilen bir mesaj var.<\/p>\n<p><strong>\u201cBir g\u00fcn hepiniz ola\u011fan \u015f\u00fcpheli olacaks\u0131n\u0131z!\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Aynen \u00f6yle!<\/p>\n<p><strong>NOKTA HABER |\u00a0<\/strong><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Youtube yasa\u011f\u0131 nedeniyle T\u00fcrkiye\u2019yi A\u0130HM\u2019de mahkum ettirdi. Twitter yasa\u011f\u0131n\u0131 Anayasa Mahkemesi\u2019ne g\u00f6t\u00fcrerek, yasa\u011f\u0131 kald\u0131rtmay\u0131 ba\u015fard\u0131. 20 Aral\u0131k 2015 NOKTA HABER | Fatih Vural http:\/\/www.noktadergisi.info\/roportaj\/prof-dr-yaman-akdeniz-youtube-ve-twitter-turk-hukumeti-ni-bir-turlu-memnun-edemedi-h9811.html Prof. Dr. Yaman Akdeniz, sadece bili\u015fim hukuku alan\u0131nda uzman bir bilim adam\u0131 de\u011fil. O ayn\u0131 zamanda, Kerem Alt\u0131parmak\u2019la birlikte T\u00fcrkiye\u2019de internet alan\u0131nda ya\u015fanan haks\u0131zl\u0131klarla m\u00fccadele eden, bunlar\u0131 A\u0130HM\u2019ye, Anayasa Mahkemesi\u2019ne ta\u015f\u0131yan bir aktivist. Bu sayede, Youtube&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1575,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[22,3,78],"tags":[],"class_list":["post-1574","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-5651-nolu-kanun","category-sansur","category-yaman-akdeniz"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/privacy.cyber-rights.org.tr\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/YA_Nokta.jpg?fit=930%2C450&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p7wjA8-po","jetpack-related-posts":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1574","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1574"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1574\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1581,"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1574\/revisions\/1581"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1575"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1574"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1574"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1574"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}