{"id":287,"date":"2008-12-10T02:05:26","date_gmt":"2008-12-09T23:05:26","guid":{"rendered":"http:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/?p=287"},"modified":"2008-12-10T02:05:28","modified_gmt":"2008-12-09T23:05:28","slug":"radikal-internete-girmek-tehlikeli-ve-yasaktir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/?p=287","title":{"rendered":"Radikal: \u0130nternete girmek tehlikeli ve yasakt\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/www.radikal.com.tr\/Radikal.aspx?aType=RadikalHaberDetay&#038;Date=&#038;ArticleID=912106\">\u0130nternete girmek tehlikeli ve yasakt\u0131r \/ Ya\u015fam \/ Radikal \u0130nternet<\/a><\/p>\n<p>10\/12\/2008<\/p>\n<p>Sans\u00fcrc\u00fc zihniyetin en yeni mecras\u0131 internet ve eri\u015fim yasaklar\u0131 \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan Kerem Alt\u0131parmak, \u2018\u0130nternet: Girilmesi Tehlikeli ve Yasakt\u0131r\u2019 adl\u0131 kitab\u0131n\u0131 anlatt\u0131<\/p>\n<p>PINAR \u00d6\u011e\u00dcN\u00c7 (Ar\u015fivi)<\/p>\n<p>\u0130STANBUL &#8211; Her g\u00fcn t\u0131klad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir sitede malum \u2018yasak\u2019 yaz\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrseniz kime sinirlenirsiniz? Hinliklerle ba\u015fka bir yoldan o siteye girdi\u011finizde \u00f6fkenizi yutar m\u0131s\u0131n\u0131z? \u0130nternette eri\u015fim yasaklar\u0131n\u0131 temel insan haklar\u0131 ihlallerinden say\u0131yor musunuz? 10 Aral\u0131k \u0130nsan Haklar\u0131 G\u00fcn\u00fc\u2019nde interneti de bir m\u00fccadele cephesi olarak g\u00f6r\u00fcyor musunuz?<br \/>\nDo\u00e7. Dr. Yaman Akdeniz ve Yrd. Do\u00e7. Dr. Kerem Alt\u0131parmak, T\u00fcrkiye\u2019de internet sans\u00fcr\u00fcn\u00fcn yasal altyap\u0131s\u0131n\u0131 ve uygulamadaki sorunlar\u0131 \u2018\u0130nternet: Girilmesi Tehlikeli ve Yasakt\u0131r\u2019 adl\u0131 kitapta ele al\u0131yor. Ayd\u0131nlat\u0131c\u0131, sans\u00fcrle m\u00fccadeleye kar\u015f\u0131 bilgilendirici kitap, \u0130nsan Haklar\u0131 Ortak Platformu deste\u011fiyle \u0130maj Yay\u0131nevi taraf\u0131ndan yay\u0131mland\u0131. Ama isteyen www.ihop.org.tr ve http:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/?page_id=255 adreslerinden \u00fccretsiz olarak da indirebiliyor. Alt\u0131parmak sorular\u0131m\u0131z\u0131 yan\u0131tlad\u0131.<\/p>\n<p>2001\u2019e kadar internetin \u2018tehlikeli\u2019 bir mecra olarak g\u00f6r\u00fclmeyi\u015fi, bu tarihten itibaren T\u00fcrkiye\u2019de internet kullan\u0131c\u0131 say\u0131s\u0131n\u0131n h\u0131zla art\u0131\u015f\u0131yla da ilgili, kamu mercilerinin alana dair bilgilenmesiyle de&#8230; Bug\u00fcn tek mahkeme karar\u0131yla milyonlarca blog\u2019a, birka\u00e7 video y\u00fcz\u00fcnden bir sitenin tamam\u0131na eri\u015fimin engellendi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse, hakiki bir bilgilenmeden s\u00f6z edebilir miyiz?<br \/>\nBen tam tersinden bir okuma yap\u0131yorum. \u0130nternet \u00fczerinde k\u0131s\u0131tlama getirenler ve daha fazlas\u0131n\u0131 getirmek isteyenler interneti ge\u00e7 de olsa idrak etmi\u015f durumda. \u00d6rg\u00fctlenmenin toplumsal hayatta bu kadar zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde internet hem \u00f6rg\u00fctlenme hem de alternatif g\u00f6r\u00fc\u015fleri iletmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok etkili bir ileti\u015fim arac\u0131. Burada \u00f6zg\u00fcrce hareket etmenin iktidar sahipleri i\u00e7in art\u0131k kabul edilemeyecek bir d\u00fczeye geldi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. <\/p>\n<p>Eri\u015fim yasa\u011f\u0131 kararlar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda istatistiki a\u00e7\u0131dan en s\u0131k kullan\u0131lan gerek\u00e7e hangisi? T\u00fcrkiye\u2019nin internette en hassas karn\u0131 neresi?<br \/>\nHalen \u00fc\u00e7 farkl\u0131 engelleme rejimi i\u015fletiliyor. Bunlardan biri ve bug\u00fcnlerde en \u00e7ok bilineni, 5651 say\u0131l\u0131 \u0130nternet Ortam\u0131nda Yap\u0131lan Yay\u0131nlar\u0131n D\u00fczenlenmesi ve Bu Yay\u0131nlar Yoluyla \u0130\u015flenen Su\u00e7larla M\u00fccadele Edilmesi Hakk\u0131nda Kanun\u2019a dayan\u0131larak yap\u0131lan eri\u015fim engelleme kararlar\u0131. Bunun yan\u0131nda 5846 say\u0131l\u0131 Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu\u2019nun Ek 4. maddesi uyar\u0131nca da eri\u015fim engelleme kararlar\u0131 veriliyor. Nihayet, bizim 5651 say\u0131l\u0131 yasa y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdikten sonra hukuken m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bir eri\u015fim engelleme y\u00f6ntemi daha var, o da ki\u015filik haklar\u0131na sald\u0131r\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle Hukuk Usul\u00fc Muhakemesi Kanunu\u2019na g\u00f6re verilen ihtiyati tedbir niteli\u011findeki eri\u015fim engelleme kararlar\u0131. Kamuoyunda Adnan Oktar\u2019\u0131n avukatlar\u0131n\u0131n ba\u015fvurular\u0131yla al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bildirilen eri\u015fim engelleme kararlar\u0131 da bu son y\u00f6nteme g\u00f6re yap\u0131l\u0131yor. Bu \u00fc\u00e7 tip i\u00e7erisinde istatisti\u011fi tutulan tek y\u00f6ntem, 5651 say\u0131l\u0131 yasaya g\u00f6re al\u0131nan eri\u015fim engelleme kararlar\u0131. Ancak \u015fu ana kadar, daha eski tarihli oldu\u011fu ve M\u00dcYAP taraf\u0131ndan etkin \u015fekilde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in en \u00e7ok ba\u015fvurulan y\u00f6ntem 5846 say\u0131l\u0131 Fikir ve Sanat Eserleri Yasas\u0131. Adnan Oktar\u2019\u0131n da 60\u2019\u0131n \u00fczerinde siteye eri\u015fimi engelletti\u011fi biliniyor. 5651 say\u0131l\u0131 kanuna g\u00f6re verilen 1200\u2019e yak\u0131n eri\u015fim engelleme karar\u0131 ise iki gruba ayr\u0131labilir: Yarg\u0131 karar\u0131yla ve idari kararla (Telekom\u00fcnikasyon \u0130leti\u015fim Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131) eri\u015fim engelleme. \u0130dare taraf\u0131ndan verilen engellemelerde iki su\u00e7 \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor: M\u00fcstehcenlik ve \u00e7ocuk istismar\u0131. As\u0131l ilgin\u00e7 olan, mahkeme kararlar\u0131. 5651 say\u0131l\u0131 kanuna g\u00f6re verilen 264 mahkeme karar\u0131ndan 149\u2019u \u2018Di\u011fer\u2019 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131l\u0131yor. Yani kararlar\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde  57\u2019sinin dayana\u011f\u0131 kanunda say\u0131lan su\u00e7lardan hi\u00e7biri de\u011fil.<\/p>\n<p>Kamuoyunda internet yasaklamalar\u0131n\u0131n do\u011frudan bir insan haklar\u0131 ihlali oldu\u011funa dair oturmu\u015f bir bilin\u00e7 var m\u0131?<br \/>\nBunu kestirmek g\u00fc\u00e7. \u0130ki \u015fekilde yakla\u015f\u0131labilir. Birincisi e\u011fer YouTube, Geocities, Blogger.com gibi siteler a\u00e7\u0131k olsa, siyasi nitelikli muhalif sitelere girememek \u00e7o\u011funluk i\u00e7in sorun yaratmaz, hatta b\u00fcy\u00fck ihtimalle bu yasaklar desteklenir. Bunu, \u00e7o\u011funlu\u011fun internet engellemelerinin ger\u00e7ek nedenini anlamad\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde yorumlamak m\u00fcmk\u00fcn. \u00d6te yandan, T\u00fcrkiye\u2019de y\u0131llard\u0131r devam eden ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc sorununun tabana yay\u0131lmas\u0131 ve anlat\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha iyi bir y\u00f6ntem olmad\u0131\u011f\u0131 da s\u00f6ylenebilir. Bug\u00fcne kadar okumad\u0131klar\u0131 gazetelerin toplat\u0131lmas\u0131ndan, tan\u0131mad\u0131klar\u0131 yazarlar\u0131n yarg\u0131lanmas\u0131ndan haberdar veya rahats\u0131z olmayan milyonlarca insan do\u011frudan ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ma\u011fdurlar\u0131 haline geldiler. Hak savunucular\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bulunmaz bir f\u0131rsat bu. <\/p>\n<p>\u0130nternette otosans\u00fcr, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc m\u00fccadelesinde bizi nereye g\u00f6t\u00fcr\u00fcr?<br \/>\n\u00c7ok tehlikeli yerlere&#8230; Devletin yapt\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131rlama, en k\u00f6t\u00fc haliyle bile g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ve m\u00fccadele edilebilir bir \u015fey. Bu sans\u00fcr\u00fcn tetikledi\u011fi otosans\u00fcrse g\u00f6r\u00fclmez ve denetlenemez bir s\u0131n\u0131rland\u0131rma rejimi getirir. Dahas\u0131 sistematik site engelleme kararlar\u0131, otosans\u00fcr d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6zelle\u015ftirilmi\u015f bir ek sans\u00fcr rejimi daha yarat\u0131r. Sitede yaz\u0131lanlar\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmamas\u0131 durumunda t\u00fcm sitenin kapat\u0131labilece\u011fini bilmek yazmama, yaz\u0131lan\u0131 ise kapatma tehditleri kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7\u0131karma sonucunu do\u011furacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Nas\u0131l bir m\u00fccadele plan\u0131 izlenmeli?<br \/>\n\u0130nternette sa\u011flanan ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn k\u0131s\u0131tlanmas\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli bir insan haklar\u0131 sorunu oldu\u011fu kabul edilmeli, hareket noktas\u0131 bunun nas\u0131l s\u0131n\u0131rlanaca\u011f\u0131 de\u011fil nas\u0131l g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131naca\u011f\u0131 olmal\u0131. Bunu hayata ge\u00e7irmek i\u00e7in \u00f6ncelikle mevcut rejimi de\u011fi\u015ftirmek, ard\u0131ndan da mahkeme ve idarelerin \u015feffaf, gerek\u00e7eli kararlarla yeni rejimin \u00e7izdi\u011fi s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde kalmas\u0131 gerekiyor. Ancak bu okuma do\u011fruysa yani s\u0131n\u0131rland\u0131rma rejimini getirenler bilin\u00e7li hareket ediyorsa, en az onlar kadar sistemli hareket etmek gerekecek. Bu, hukuksal oldu\u011fu kadar siyaseten de do\u011fru bir \u00f6rg\u00fctlenme yoluna gitmeyi gerektiriyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nternete girmek tehlikeli ve yasakt\u0131r \/ Ya\u015fam \/ Radikal \u0130nternet 10\/12\/2008 Sans\u00fcrc\u00fc zihniyetin en yeni mecras\u0131 internet ve eri\u015fim yasaklar\u0131 \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan Kerem Alt\u0131parmak, \u2018\u0130nternet: Girilmesi Tehlikeli ve Yasakt\u0131r\u2019 adl\u0131 kitab\u0131n\u0131 anlatt\u0131 PINAR \u00d6\u011e\u00dcN\u00c7 (Ar\u015fivi) \u0130STANBUL &#8211; Her g\u00fcn t\u0131klad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir sitede malum \u2018yasak\u2019 yaz\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrseniz kime sinirlenirsiniz? Hinliklerle ba\u015fka bir yoldan o siteye girdi\u011finizde \u00f6fkenizi yutar m\u0131s\u0131n\u0131z? \u0130nternette eri\u015fim&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[22,5,21,3],"tags":[],"class_list":["post-287","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-5651-nolu-kanun","category-dusunce-ozgurlugu","category-erisim-engelleme","category-sansur"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p7wjA8-4D","jetpack-related-posts":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/287","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=287"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/287\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=287"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=287"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=287"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}