{"id":57,"date":"2008-06-24T02:20:10","date_gmt":"2008-06-23T23:20:10","guid":{"rendered":"http:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/?p=57"},"modified":"2008-06-24T02:20:13","modified_gmt":"2008-06-23T23:20:13","slug":"herkes-kendi-guvenligini-kendi-saglamali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/?p=57","title":{"rendered":"Herkes kendi g\u00fcvenli\u011fini kendi sa\u011flamal\u0131!"},"content":{"rendered":"

Herkes kendi g\u00fcvenli\u011fini kendi sa\u011flamal\u0131!<\/a>: “Kritik soru internet kullan\u0131c\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan, bir sitenin ‘sak\u0131ncal\u0131’ olup olmad\u0131\u011f\u0131na kim karar verecek, nas\u0131l engelleyecek? Y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki kanuna g\u00f6re bu i\u015fi devlet yap\u0131yor. Uzmanlara g\u00f6re ise herkes kendi g\u00fcvenli\u011fini kendi sa\u011flamal\u0131.”<\/p>\n

NTV-MSNBC, G\u00fcncelleme: 01:37 TS\u0130 24 Haziran 2008 Sal\u0131<\/p>\n

\u0130STANBUL – Devletin internette ki\u015filerin g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak amac\u0131yla \u201ceri\u015fimi engellemesi\u201d son g\u00fcnlerin en s\u0131cak tart\u0131\u015fma konular\u0131ndan. 5651 say\u0131l\u0131 \u0130nternet ortam\u0131nda yap\u0131lan yay\u0131nlar\u0131n d\u00fczenlenmesi ve bu yay\u0131nlar yoluyla i\u015flenen su\u00e7larla m\u00fccadele edilmesi hakk\u0131nda kanuna g\u00f6re bir internet sitesinin \u201csak\u0131ncal\u0131\u201d olup olmad\u0131\u011f\u0131 karar\u0131n\u0131, vatanda\u015flar\u0131n ihbarlar\u0131, emniyetin rapor etmesi ve savc\u0131n\u0131n da talep etmesi sonucu, mahkeme veriyor, s\u00f6z konusu siteye eri\u015fim engelleniyor. Ancak bu durum \u201csans\u00fcr\u201d olarak nitelenirken, \u00f6te yandan bu tedbirlerin teknik a\u00e7\u0131dan \u201cdelinebilir\u201d olmas\u0131 nedeniyle de amac\u0131na ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. \u0130stanbul Bilgi \u00dcniversitesi Bili\u015fim Teknolojisi Hukuku Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi\u2019nin kurucu ve direkt\u00f6r\u00fc Yrd.Do\u00e7. Leyla Keser Berber ile Leeds \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi Do\u00e7. Yaman Akdeniz, konuyu NTVMSNBC\u2019de tart\u0131\u015ft\u0131lar. Berber ve Akdeniz, devletin filtreleme yapmas\u0131n\u0131n \u201csans\u00fcr\u201d oldu\u011funu, internet kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n kendi g\u00fcvenliklerini kendilerinin sa\u011flamas\u0131 gerekti\u011fini savunuyor.<\/p>\n


\nDo\u00e7. Yaman Akdeniz ve Yrd.Do\u00e7. Leyla Keser Berber\u2019in konuya ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015fleri \u015f\u00f6yle:<\/p>\n

Leyla Keser: G\u00f6zetilmesi gereken temel ilke; \u201cherkesin internette kendi g\u00fcvenli\u011finin tek takip\u00e7isi olmas\u0131, kendisine en uygun filtreleme-\u015fifreleme \u00e7\u00f6z\u00fcm veya y\u00f6ntemine yine en iyi bizzat kendisinin karar vermesi\u201d olmal\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla bireysel \u00e7\u0131kar ve menfaatlere dayal\u0131 bir e\u011fitim ve bilin\u00e7lendirme politikas\u0131 izlenmeli. Devletin bu anlamda birey ad\u0131na \u00f6n plana \u00e7\u0131karak \u00f6nlemler almaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, 5651 say\u0131l\u0131 kanunun uygulamas\u0131nda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, bireysel menfaatlere ve internetin \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc do\u011fas\u0131na ters sonu\u00e7lar do\u011furabilmektedir.<\/p>\n

Yaman Akdeniz: 5651 gibi bir kanun \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra uzmanlar do\u011fal olarak filtrelemenin ve engellemenin ne \u015fekilde yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini tart\u0131\u015fmaya ba\u015fl\u0131yorlar. Halbuki tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ve konu\u015fulmas\u0131 daha do\u011fru olan bu kanunun ne kadar do\u011fru oldu\u011fu. Kanun \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015f olabilir fakat filtreleme internet servis sa\u011flay\u0131c\u0131lar (ISS) seviyesinde veya \u00fclke \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131nda yap\u0131lmamal\u0131. B\u00f6yle olursa, eri\u015fimi engelleme \u00f6zellikle YouTube ve Geocities uygulamalar\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi sadece kanuna ayk\u0131r\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclen i\u00e7erik i\u00e7in de\u011fil b\u00fct\u00fcn web sitesi i\u00e7in yap\u0131l\u0131yor. Bu tip bir uygulama, gerek\u00e7esi ne olursa olun sans\u00fcrd\u00fcr ve demokratik toplumlarda kabul edilemez.<\/p>\n

\u0130NTERNET KURULU NE YAPMALI?
\nLeyla Keser: 18-19 Haziran 2008 tarihleri aras\u0131nda Abant\u2019ta d\u00fczenlenen ve site kapatma olaylar\u0131n\u0131n analiz edildi\u011fi, \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131n tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00c7al\u0131\u015ftay\u2019da, \u00fcniversiteler, bilgi ve ileti\u015fim teknolojileri konular\u0131nda faaliyet g\u00f6steren \u015firketler, kurumsal ve bireysel kullan\u0131c\u0131lar, STK\u2019lar, medya ve i\u00e7erik sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n kat\u0131laca\u011f\u0131 bir \u00d6zdenetim Kurulu olu\u015fturulmas\u0131 benimsendi. Ancak bu kurula y\u00fcklenen \u201cmedya eti\u011fi konusunun tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131lmas\u0131, internet g\u00fcvenli\u011fi konusunda tedbir alma, i\u00e7erik ihbar, filtreleme ve de\u011ferlendirme sisteminin kurulmas\u0131 ve site i\u00e7eriklerinin de\u011ferlendirilmesi gibi g\u00f6revler i\u00e7in ayr\u0131 bir platform olu\u015fturmaya gerek yok. \u00c7\u00fcnk\u00fc, s\u00f6z konusu ama\u00e7lar\u0131 Ula\u015ft\u0131rma Bakanl\u0131\u011f\u0131 b\u00fcnyesindeki \u0130nternet Kurulu (5651 say\u0131l\u0131 kanunun 10. maddesinin 5. f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca) zaten ger\u00e7ekle\u015ftirebilecek durumda. Bu nedenle gerekiyorsa \u0130nternet Kurulu kapsam\u0131nda bu g\u00f6revleri yerine getirecek ayr\u0131 ve \u00f6zel bir \u00e7al\u0131\u015fma grubu olu\u015fturulmas\u0131 yeterli olacakt\u0131r.<\/p>\n

Yaman Akdeniz: Kanaatimce \u0130nternet Kurulu bu t\u00fcr bir g\u00f6revi ifa edebilecek yap\u0131da de\u011fil. Sadece dan\u0131\u015fmanl\u0131k yapabilir, belli konularda. Onun d\u0131\u015f\u0131nda geni\u015f bir yelpazade faaliyet g\u00f6stermesini beklemek do\u011fru bir yakla\u015f\u0131m de\u011fil.<\/p>\n

Leyla Keser: Uluslararas\u0131 d\u00fczeyde geli\u015fmelerin takibi ve olu\u015fumlara etkin kat\u0131l\u0131m gibi aktivist hareketleri yine \u0130nternet Kurulu ger\u00e7ekle\u015ftirebilir. Ancak s\u00f6z konusu \u00e7er\u00e7evede ger\u00e7ekle\u015ftirilecek olan bu eylem ve hareketlerin ama\u00e7lar\u0131n\u0131n, bu ama\u00e7lar do\u011frultusunda elde edilecek sonu\u00e7lar\u0131n ne i\u015fe yarayaca\u011f\u0131 ve nas\u0131l de\u011ferlendirilece\u011fi konusunda analizler yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

SAKINCAYA KARAR VERME HAKKI
\nYaman Akdeniz: Abant toplant\u0131 notlar\u0131ndan anlad\u0131\u011f\u0131m kadar\u0131 ile filtreleme yetkisinin \u0130nternet Kurulu\u2019na verilmesi gibi bir fikir ortaya at\u0131lm\u0131\u015f. \u00d6zel sekt\u00f6r veya sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri hangi sitenin \u201csak\u0131ncal\u0131\u201d, hangi sitenin ve i\u00e7eri\u011fin \u201csak\u0131ncas\u0131z\u201d oldu\u011funa karar veremez. Kanuna ayk\u0131r\u0131l\u0131k ancak mahkemelerin karar verece\u011fi bir durumdur. Demokratik toplumlarda aksi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Avrupa\u2019da INHOPE \u015femsiyesi alt\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan ihbar merkezleri (hotline) Avrupa Birli\u011fi\u2019nin Elektronik Ticaret Direktifi baz\u0131nda uygulanmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclen \u201cihbar et-kald\u0131r\u201d sistemi ile, kanuna ayk\u0131r\u0131 i\u00e7eriklerin (\u00f6zellikle \u00e7ocuk pornografisi ve \u0131rk\u00e7\u0131 i\u00e7erik) kendi bulunduklar\u0131 \u00fclkelerdeki ISS ve yer sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131n server\u2019lar\u0131ndan kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flama konusunda \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. AB\u2019deki uygulamalarda eri\u015fim engellenmesi genel olarak yok. Benim 10 senedir savundu\u011fum gibi filtreleme sadece kullan\u0131c\u0131 a\u015famas\u0131nda yap\u0131lmal\u0131d\u0131r ve filtreleme kullanma kanuni mecburiyete dayanmamal\u0131d\u0131r. Kullan\u0131c\u0131 a\u015famas\u0131nda isteyen istedi\u011fi filtreleme yaz\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 kullanabilir, hatta birden fazlas\u0131n\u0131 kullanabilir, ama devlet politikas\u0131 olarak filtreleme ve eri\u015fim engelleme yanl\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Leyla Keser: \u0130nternette kendi g\u00fcvenliklerinin takip\u00e7isi olma yetkisi yine bireylere b\u0131rak\u0131lmal\u0131. Hi\u00e7bir kamu kurumu, organ veya ki\u015filerin kendi hak ve menfaatlerini onlar kadar iyi koruyamaz. 5651 say\u0131l\u0131 kanunun a\u00e7\u0131k b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 ve ikincil mevzuat ile de d\u00fczenlemedi\u011fi bu \u00e7ok \u00f6nemli konunun \u201csans\u00fcr\u201d uygulamas\u0131 yaratmayacak \u015fekilde \u00e7\u00f6z\u00fcme ba\u011flanmas\u0131 gerekir.<\/p>\n

Yaman Akdeniz: Abant\u2019ta al\u0131nan kararlarda \u201cAlan ad\u0131ndan engelleme ancak \u00e7ok \u00f6zel ko\u015fullarda ve o alan ad\u0131nda b\u00fct\u00fcn i\u00e7erik zararl\u0131 ise uygulanmal\u0131d\u0131r\u201d diyor. Ben de hemfikirim. 5651 say\u0131l\u0131 kanun d\u0131\u015f\u0131nda kapatmalar konusunda da Telekom\u00fcnikasyon \u0130leti\u015fim Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n yetkilendirilmesini istemi\u015fler. Buna kat\u0131lm\u0131yorum. 5651 d\u0131\u015f\u0131 kapatmalar genelde medeni hukukla (ki\u015fisel haklar, hakaret) ve fikri haklarla ilgili. Bu tip ki\u015fisel sorunlara \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc ancak mahkemeler bulabilir. Mahkemelerin de bu kararlar\u0131 hangi gerek\u00e7elerle verdiklerinin karardan anla\u015f\u0131labilmesi, d\u00fcnyadaki uygulama do\u011frultusunda site eri\u015fimiyle ilgili hakim ve savc\u0131lar\u0131n e\u011fitilmesi gerekir.<\/p>\n

5651 SAYILI KANUN DE\u011e\u0130\u015eMEL\u0130
\nLeyla Keser: 5651 say\u0131l\u0131 kanun y\u00fcz\u00fcnden bug\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u0131k\u0131nt\u0131lar dikkate al\u0131narak, bili\u015fimle ilgili olarak yap\u0131lacak yasal d\u00fczenlemelerin \u201c24 saatlik\u201d olmamas\u0131, yasama s\u00fcrecinin demokratik, \u015feffaf ve kat\u0131l\u0131mc\u0131 olmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 gerekli. Hi\u00e7bir kanun ilelebet y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte kalmaz. Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n bu kanunun de\u011fi\u015fmesi i\u00e7in bir an \u00f6nce harekete ge\u00e7mesi, bu kanundan \u00f6nce kurdu\u011fu komisyona haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 ve baz\u0131 h\u00fck\u00fcmleri de 5651 say\u0131l\u0131 kanuna \u201ckes-yap\u0131\u015ft\u0131r\u201d edilen \u201cBili\u015fim A\u011f\u0131 Hizmetlerinin D\u00fczenlenmesi ve Bili\u015fim Yoluyla \u0130\u015flenen Su\u00e7lar Hakk\u0131nda Kanun Tasla\u011f\u0131\u201dn\u0131 yeniden g\u00fcndeme getirmesi gerekir.<\/p>\n

Yaman Akdeniz: Mevcut uygulamada a\u00e7\u0131kl\u0131k-\u015feffafl\u0131k yok. Savc\u0131lar, hakimler, mahkemeler ve Telekom\u00fcnikasyon \u0130leti\u015fim Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 (T\u0130B) re\u2019sen eri\u015fimi engelleme karar\u0131 al\u0131yor. Ama o karar\u0131n neden al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve engelleme gerek\u00e7esini biz bilmiyoruz. Baz\u0131 Youtube engellemeleri ve mesela Geocities.com engellemesinde oldu\u011fu gibi… T\u0130B taraf\u0131ndan re\u2019sen al\u0131nan kararlarda engellemenin hangi nedenlerden yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 da her zaman belli olmuyor. Bazen eri\u015fimi engellenmi\u015f sitenin ad\u0131ndan i\u00e7eri\u011fin ne oldu\u011funu kestirmek m\u00fcmk\u00fcn. Ama uygulama daha a\u00e7\u0131k ve \u015feffaf olmal\u0131. Bilmedi\u011fimiz bir \u015fey i\u00e7in ne yorum yapabiliyoruz, ne harekete ge\u00e7ebiliyoruz. Ana problem asl\u0131nda 5651 say\u0131l\u0131 kanunun Meclis\u2019ten ge\u00e7i\u015fiyle ba\u015flad\u0131. Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 bir an \u00f6nce uygulamay\u0131 tekrardan g\u00f6zden ge\u00e7irmeli.<\/p>\n

Do\u00e7.Dr. Yaman Akdeniz: \u0130ngiltere\u2019de Leeds \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi. BilgiEdinmeHakki.Org ve cyberlaw.org.uk sitelerinin direkt\u00f6r\u00fc. \u201c\u0130nternette \u00e7ocuk pornografisi ve hukuk\u201d (Internet Child Pornography and the Law: National and International Responses) kitab\u0131 ge\u00e7en may\u0131s ay\u0131nda yay\u0131nland\u0131. Ankara \u00dcniversitesi Siyasal Bilgiler Fak\u00fcltesi \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Yrd. Do\u00e7. Dr. Kerem Alt\u0131parmak ile \u0130nsan Haklar\u0131 Ortak Platformu (http:\/\/ihop.org.tr\/) i\u00e7in \u201cT\u00fcrkiye\u2019de \u0130nternet \u0130\u00e7erik Denetimi ve Sans\u00fcr\u00fc Konusunda Ele\u015ftirel Bir De\u011ferlendirme\u201d adl\u0131 rapor haz\u0131rl\u0131yor. Rapor, Eyl\u00fcl 2008 tarihinde yay\u0131nlanacak.<\/p>\n

Yrd.Do\u00e7.Dr. Leyla Keser Berber: \u0130stanbul Bilgi \u00dcniversitesi Bili\u015fim Teknolojisi Hukuku Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezinin Kurucusu ve Direkt\u00f6r\u00fc.. E-D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm Liderleri Kurulu \u00fcyesi. <\/p>\n

(Via NTVMSNBC<\/a>.)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Herkes kendi g\u00fcvenli\u011fini kendi sa\u011flamal\u0131!: “Kritik soru internet kullan\u0131c\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan, bir sitenin ‘sak\u0131ncal\u0131’ olup olmad\u0131\u011f\u0131na kim karar verecek, nas\u0131l engelleyecek? Y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki kanuna g\u00f6re bu i\u015fi devlet yap\u0131yor. Uzmanlara g\u00f6re ise herkes kendi g\u00fcvenli\u011fini kendi sa\u011flamal\u0131.” NTV-MSNBC, G\u00fcncelleme: 01:37 TS\u0130 24 Haziran 2008 Sal\u0131 \u0130STANBUL – Devletin internette ki\u015filerin g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak amac\u0131yla \u201ceri\u015fimi engellemesi\u201d son g\u00fcnlerin en s\u0131cak tart\u0131\u015fma konular\u0131ndan. 5651…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[22,23,21,3,17,4],"tags":[],"class_list":["post-57","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-5651-nolu-kanun","category-blocking-and-filtering","category-erisim-engelleme","category-sansur","category-tib","category-youtube"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p7wjA8-V","jetpack-related-posts":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=57"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=57"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=57"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=57"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}