{"id":574,"date":"2009-10-19T15:47:34","date_gmt":"2009-10-19T12:47:34","guid":{"rendered":"http:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/?p=574"},"modified":"2009-10-19T15:47:39","modified_gmt":"2009-10-19T12:47:39","slug":"newsweek-turkiye-eylem-icin-ekran-basina","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/?p=574","title":{"rendered":"Newsweek T\u00fcrkiye: &#8220;Eylem i\u00e7in ekran ba\u015f\u0131na"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/www.newsweekturkiye.com\/haberler\/detay\/32944\/Eylem-icin-ekran-basina\">Newsweek T\u00fcrkiye<\/a>: Eylem i\u00e7in ekran ba\u015f\u0131na<\/p>\n<p>K\u00fcreselle\u015fme sadece ekonomileri i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7irmiyor, tepkiler de giderek \u00e7ok uluslu, \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrl\u00fc, \u00e7ok dinli olmaya do\u011fru gidiyor.<\/p>\n<p>Newsweek T\u00fcrkiye, Burcu Soydan \/ Web \u00f6zel &#8211; 2009-10-12 14:40:19<\/p>\n<p>Sene 1986. ABD ordusu Japonya&#8217;daki Zushi \u015fehri yak\u0131nlar\u0131ndaki Ikego orman\u0131n\u0131 yok etmek \u00fczere. ABD h\u00fck\u00fcmeti Yokosuva askeri \u00fcss\u00fcndeki askeri personeline 1000 ev in\u015fa etmek i\u00e7in Japon h\u00fck\u00fcmetinden b\u00f6lgede kendisine arazi tahsis etmesini istiyor. Japon h\u00fck\u00fcmeti alternatif yerler oldu\u011fu halde iste\u011fi kabul ediyor ve ard\u0131ndan d\u00fcnya yeni bir eylem y\u00f6ntemiyle tan\u0131\u015f\u0131yor. \u0130nternet b\u00fclteni META&#8217;n\u0131n \u00fcyesi Izumi Aizu yerel halk ve uluslararas\u0131 camian\u0131n konuya dikkatini \u00e7ekmek i\u00e7in interneti kullan\u0131yor ve insanlar\u0131 Japon ve ABD h\u00fck\u00fcmetine protesto mektubu yazmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. \u0130nternet arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yap\u0131lan bu ilk eylemle Japonlardan 100bin ve uluslar aras\u0131 camiadan 700 mektup topluyor. Bu eylemin kapsam\u0131, o d\u00f6nemde internet kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n azl\u0131\u011f\u0131ndan, internetin k\u0131s\u0131tl\u0131 altyap\u0131s\u0131 ve i\u015flevselli\u011finden dolay\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 kal\u0131yor. Fakat eylemcilikte yeni bir d\u00f6nemin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131na i\u015faret ediyor. Elektronik A\u011f \u0130leti\u015fimi ve Haberle\u015fme Derne\u011finin kurucusu Mimo Maduro olay\u0131n ard\u0131ndan bu yeni eylem t\u00fcr\u00fcn\u00fcn potansiyelini ortaya koyuyor; &#8220;\u0130nsanlar ortak \u00e7\u0131karlar do\u011frultusunda irtibat kurdu\u011fu ki\u015filerin kim oldu\u011funu, kazanc\u0131n\u0131 bilmeden onlarla ileti\u015fime giriyor. S\u0131n\u0131f, \u0131rk ayr\u0131m\u0131 ve benzeri engeller ortadan kalkmaya ba\u015fl\u0131yor.&#8221;<\/p>\n<p>80&#8217;li y\u0131llar\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 internet a\u011f\u0131 ve i\u00e7eri\u011fi, bug\u00fcn bilgiyi en h\u0131zl\u0131 ve en az maliyetle ula\u015ft\u0131ran, \u00e7ok i\u015flevli teknolojilerden biri olarak evlerimize girmi\u015f durumda. &#8220;Ger\u00e7ek\u00e7i Ol \u0130mk\u00e2ns\u0131z\u0131 \u0130ste&#8221; diyerek kitlelere seslenen d\u00fcnyan\u0131n pop\u00fcler eylem adam\u0131 Che bile bir &#8220;t\u0131klamayla&#8221; eylemci olunaca\u011f\u0131n\u0131 tahmin edemezdi herhalde. Art\u0131k oturdu\u011funuz yerden eylem yapman\u0131z, tepkinizi duyurman\u0131z m\u00fcmk\u00fcn, tek ihtiyac\u0131n\u0131z bir internet ba\u011flant\u0131s\u0131. &#8220;Evden eylem koymak&#8221;; internetin kamuya a\u00e7\u0131lmas\u0131ndan yakla\u015f\u0131k 30 y\u0131l ge\u00e7mesine ra\u011fmen kula\u011fa hala tuhaf geliyor de\u011fil mi? Fakat bilgisayar\u0131n masa\u00fcst\u00fcnden diz\u00fcst\u00fcne inmesiyle, cep telefonlar\u0131n\u0131n internetle b\u00fct\u00fcnle\u015fen ak\u0131ll\u0131 modellerinin \u00e7\u0131kmas\u0131yla, kablolu internetten kablosuz internete ge\u00e7i\u015fle birlikte her an elimizin al\u0131nda olan internet tepkilerimizi giderek dijitalle\u015ftirmeye ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n<p>Siber eylemcilikte \u00f6nemli d\u00f6neme\u00e7 1996&#8217;da bir siber eylemin kamuoyunda geni\u015f yank\u0131 bulmas\u0131yla ge\u00e7ildi. Helen Steel ve Dave Morris adl\u0131 iki \u0130ngiliz, McDonalds&#8217;\u0131 &#8220;McSpotlight&#8221; adl\u0131 internet sitesinden rekl\u00e2m yoluyla \u00e7ocuklar\u0131 s\u00f6m\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc, hayvanlara k\u00f6t\u00fc davrand\u0131\u011f\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccretli eleman \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ele\u015ftirdi ve bunu internet vas\u0131tas\u0131yla kamuoyuna duyurdu. \u015eirket eylemcilere dava a\u00e7t\u0131 ve tazminat \u00f6demeye mahk\u00fbm oldular. Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi&#8217;ne kadar gidildi. Duyurunun internette yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131 daha ilk g\u00fcn\u00fcnde 35 bin ki\u015fi taraf\u0131ndan okunmas\u0131yla pop\u00fclerle\u015fen eylemciler, m\u00fccadelelerini konu alan 2005 yap\u0131m\u0131 McLibel adl\u0131 belgeselle ta\u00e7land\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Siber eylemcili\u011fin geleneksel eylemcili\u011fe g\u00f6re en b\u00fcy\u00fck avantaj\u0131 y\u00fcz binlerce insan\u0131n uzun ve zahmetli bir yol kat ederek, bin bir zorlukla g\u00f6steri izni ald\u0131klar\u0131 bir meydanda toplanmaya ihtiya\u00e7 duymamalar\u0131. Art\u0131k eylemciler siyasal, sosyal ve ekonomik geli\u015fmelere tepkilerini meydanlarda olu\u015fabilecek izdihamdan, k\u0131\u015fk\u0131rtmalardan ve fi\u015flenmelerden uzak &#8220;hijyen&#8221; siber bir ortamda koyabiliyorlar. \u00dcstelik etkile\u015fimli ara y\u00fcze sahip siber ortamlar d\u00fcnyan\u0131n pek \u00e7ok yerinden daha b\u00fcy\u00fck kitlelere ula\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Bu i\u015fin bi\u00e7ilmi\u015f kaftanlar\u0131 ise; Aktif kullan\u0131c\u0131s\u0131 \u00e7ok olan Sosyal Medya A\u011flar\u0131, \u00c7evrimi\u00e7i Oyunlar ve Bloggerlar. Say\u0131lar potansiyeli \u00f6zetliyor.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;de ise sanal eylemcilik i\u00e7in zemin uygun olsa da di\u011fer \u00fclkelere k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda yolun bir hayli ba\u015f\u0131nda. \u0130stanbul Bilgi \u00dcniversitesi \u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00fcyesi ve yak\u0131nda \u00e7\u0131kacak &#8220;Kat\u0131l\u0131m\u0131n e-hali: Gen\u00e7lerin Sanal Alemi&#8221; kitab\u0131n\u0131n edit\u00f6r\u00fc Dr. Asl\u0131 Telli Aydemir,&#8221;Hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin fark\u0131nda olan ve bunlar\u0131 aktif olarak savunan &#8220;netda\u015f&#8221; n\u00fcfusun toplam n\u00fcfus i\u00e7indeki pay\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda kat edecek daha \u00e7ok yolumuz oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor&#8221; diyor. Oysa potansiyel b\u00fcy\u00fck; en pop\u00fcler sosyal a\u011f sitesi Facebook&#8217;un resmi rakamlar\u0131na g\u00f6re Eyl\u00fcl 2009&#8217;da d\u00fcnyadaki 280 milyon kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n 13 milyonu T\u00fcrklerden olu\u015fuyor ve T\u00fcrk kullan\u0131c\u0131lar bu rakamla \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131rada yer al\u0131yor.<\/p>\n<p>&#8220;Kat edecek daha \u00e7ok yolumuz&#8221; var s\u00f6z\u00fcn\u00fcn i\u00e7ini Bilgi \u00dcniversitesi \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Do\u00e7. Dr. Yaman Akdeniz&#8217;in ifadeleri dolduruyor; &#8221; T\u00fcrkiye Youtube ile ilgili haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 hala ya\u015f\u0131yor, bu gidi\u015fle Facebook&#8217;un kapanmas\u0131 da an meselesi&#8221;. Yolun \u00fczerindeki engele; sans\u00fcre i\u015faret ediyor kendini &#8220;aktivist akademisyen&#8221; olarak tan\u0131mlayan Akdeniz. \u0130nternet ortam\u0131nda ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in y\u0131llard\u0131r hukuksal m\u00fccadele veriyor, kurdu\u011fu sivil toplum \u00f6rg\u00fct\u00fc cyber-rights.org ile kamuoyunu bilgilendirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. 25 y\u0131l kald\u0131\u011f\u0131 \u0130ngiltere&#8217;den ve Leeds \u00dcniversitesi&#8217;nden ayr\u0131larak T\u00fcrkiye&#8217;ye geri d\u00f6nen Akdeniz T\u00fcrkiye&#8217;de m\u00fczik payla\u015f\u0131m sitesi Myspace ve \u00e7evrimi\u00e7i radyo hizmeti veren Last FM&#8217;e eri\u015fimin tamamen engellenmesi karar\u0131na kar\u015f\u0131 dava s\u00fcrecini ba\u015flatmak amac\u0131yla Beyo\u011flu Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na ge\u00e7ti\u011fimiz hafta itiraz dilek\u00e7esi verdi. \u0130tiraz geldi\u011finde &#8220;\u015fa\u015f\u0131ran savc\u0131lar\u0131&#8221; bu tip davalara al\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yor. &#8220;Benzer ba\u015fka itirazlar da yapmay\u0131 planl\u0131yorum, arkas\u0131 gelecek&#8221; diyor.<\/p>\n<p>Siber eylem \u00f6zellikle T\u00fcrkiye gibi \u00fclkeler i\u00e7in \u00f6nemli bir mecra. Zira daha ziyade demokratik k\u00fclt\u00fcr\u00fcn yerle\u015fmedi\u011fi, \u00f6rg\u00fctlenmekte s\u0131k\u0131nt\u0131 ya\u015fayan, fi\u015flenme korkusu ta\u015f\u0131yan geli\u015fmekte olan \u00fclkelerin vatanda\u015flar\u0131n\u0131n sar\u0131laca\u011f\u0131 bir can simidi. Siyasi nitelikli sanal eylemlere en \u00e7ok ba\u015fvuran \u00fclkeler ise demokratik k\u00fclt\u00fcr\u00fcn tam yerle\u015fmedi\u011fi G\u00fcney Amerika \u00fclkeleri, \u0130ran, Macaristan ve \u00c7in. Bu \u00fclkelerdeki sanal eylemler farkl\u0131 toplumsal sorunlara parmak bas\u0131yor. Aydemir G\u00fcney Amerika&#8217;daki eylemlerin a\u011f\u0131rl\u0131kla ekonomik oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor; &#8220;\u00d6zellikle G\u00fcney Amerika \u00fclkelerinde ekonomik darbo\u011fazdan uzun s\u00fcre \u00e7\u0131k\u0131lamamas\u0131 ve s\u0131n\u0131flararas\u0131 e\u015fitsizli\u011fin a\u015f\u0131r\u0131 boyutlara ula\u015fmas\u0131 ge\u00e7ti\u011fimiz on y\u0131lda halk\u0131 sokaklara ta\u015f\u0131d\u0131. Yeni medyan\u0131n geli\u015fmesiyle enformasyon devrimi ya\u015fand\u0131 ve insanlar temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin fark\u0131na vard\u0131.&#8221; Totaliter bir yap\u0131ya sahip \u0130ran&#8217;da ise sanal eylem siyasi konularda fikir ortaya koyman\u0131n tek yolu olarak g\u00f6r\u00fcyor. Bunun en iyi \u00f6rne\u011fi \u0130ran&#8217;daki son se\u00e7imler. Muhalif Musavi yanl\u0131lar\u0131 Facebook&#8217;ta \u00f6rg\u00fctlenerek seslerini d\u00fcnyaya duyurmay\u0131 ba\u015fard\u0131lar ve haftalarca uluslar aras\u0131 medyan\u0131n ilgisini \u015faibeli se\u00e7im \u00fczerine \u00e7ektiler. Aydemir sanal eylemcili\u011fin \u00c7in ve Macaristan&#8217;daki ba\u015far\u0131l\u0131 \u00f6rneklerini ise k\u0131saca \u015f\u00f6yle s\u0131ral\u0131yor; insanlar \u00c7in&#8217;de 2008&#8217;de meydana gelen deprem sonras\u0131 h\u00fck\u00fcmetin can ve mal kayb\u0131 konusunda halk\u0131 yanl\u0131\u015f bilgilendirmesine, kurtarma operasyonlar\u0131ndaki ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131 gizlemeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na ve Macaristan&#8217;da y\u00f6netimdekilerin yolsuzluklar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na kar\u015f\u0131 tepkilerini sanal ortamda g\u00f6sterdiler.<\/p>\n<p>\u0130nternet kendisiyle benzer fikirde olan insanlar\u0131n bir araya gelmelerini, ayn\u0131 ama\u00e7 i\u00e7in m\u00fccadele etmelerini, iktidar\u0131 se\u00e7imler d\u0131\u015f\u0131nda da uyarmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayan siber &#8220;sivil toplum&#8221; \u00f6rg\u00fctlerinin olu\u015fmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flasa da, baz\u0131 olumsuz sonu\u00e7lar da do\u011furabiliyor. Akdeniz fanatik d\u00fc\u015f\u00fcncelerle hareket eden siber gruplar\u0131n da ra\u011fbet g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc vurguluyor. &#8220;&#8216;Lezbiyenlere tecav\u00fcz edip hayata kazand\u0131ral\u0131m&#8217; ad\u0131yla a\u00e7\u0131lan grubun 500 \u00fcyesi varsa ya da Neo Naziler internetteki kendi siteleri vas\u0131tas\u0131yla fikirlerine kar\u015f\u0131 tav\u0131r alan sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri \u00fcyelerinin adres, telefon, araba plakas\u0131 bilgilerini yay\u0131nl\u0131yorsa burada sanaldan \u00e7\u0131k\u0131p ger\u00e7ek hayata ta\u015fan b\u00fcy\u00fck bir tehlike var demektir.&#8221;<\/p>\n<p>Bir de &#8220;Balkanla\u015fma&#8221; korkusu var. Bu, Balkan \u00fclkeleri gibi b\u00f6l\u00fcn\u00fcp da\u011f\u0131lan, i\u015fbirli\u011fine yana\u015fmayan, farkl\u0131 fikirlere tahamm\u00fcls\u00fcz, d\u00fc\u015fmanca tutum tak\u0131nan irili ufakl\u0131 gruplar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu sanal d\u00fcnyaya y\u00f6nelik bir g\u00f6nderme. &#8220;K\u00fcresel K\u00f6y m\u00fc Sanal Balkanlar m\u0131? Elektronik topluluklar\u0131n b\u00fct\u00fcnle\u015fmesini modelleme ve \u00f6l\u00e7me&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 makalenin yazar\u0131 MIT \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Eric Brynjolfsson gelecek i\u00e7in kayg\u0131l\u0131: &#8220;D\u00fcnyada payla\u015f\u0131lan farkl\u0131 etkile\u015fimler olmazsa, herkes sadece kendi fikrini benimseyeni bilir di\u011ferlerine s\u0131rt \u00e7evirirse sosyal ili\u015fkiler b\u00fcy\u00fck oranda zedelenecektir&#8221;. Akdeniz sanal Balkanla\u015fman\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde : &#8221; \u00d6zellikle sosyal a\u011f sitelerinde arkada\u015f\u0131n\u0131 sen se\u00e7iyorsun dolay\u0131s\u0131yla bir s\u00fcre sonra di\u011fer fikirlere tahamm\u00fcls\u00fczl\u00fck ba\u015fl\u0131yor. \u0130nsanlar\u0131n bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 daral\u0131yor.&#8221;\u00d6zellikle bir hedefe odaklan\u0131lan ve hedefe masa ba\u015f\u0131nda ula\u015f\u0131lan \u00e7evrimi\u00e7i oyunlar kritik bir noktada duruyor. Her g\u00fcn d\u00f6rt be\u015f saatini yolda\u015fl\u0131k duygusuyla ge\u00e7iren siber klanlar\u0131n \u00fcyeleri siber eylemcilikte b\u0131\u00e7a\u011f\u0131n her iki keskin taraf\u0131na da \u00e7ok yak\u0131nlar. \u00c7evrimi\u00e7i oyun yap\u0131mc\u0131s\u0131 Mevl\u00fct Din\u00e7&#8217;in dedi\u011fi gibi; &#8221; biz yap\u0131mc\u0131lar\u0131n kurgu hatalar\u0131ndan do\u011fan haks\u0131zl\u0131klar\u0131 protesto eden siber y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fler&#8221;&#8216;de yapabilirler yahut 2005&#8217;te \u0130ngiltere&#8217;de infiale nedeni olan, \u00e7evrimi\u00e7i sim\u00fclasyon Second Life&#8217;daki sanal \u00e7ocuk karakterlere sanal karakterleriyle sald\u0131ran ve taciz eden Siber Neo Naziler&#8217;e de \u00f6zenebilirler.<\/p>\n<p>Zonguldak&#8217;ta ya\u015fayan 48 ya\u015f\u0131ndaki \u00c7etin Y\u0131lmaz siber eylemcili\u011fin hem olumlu hem de olumsuz taraflar\u0131n\u0131 kendisinde bar\u0131nd\u0131ran ve bunun \u00f6zele\u015ftirisini yapan bir T\u00fcrk siber eylemci. 15 y\u0131ld\u0131r internet \u00fczerinden \u00f6rg\u00fctlenme m\u00fccadelesi veren Y\u0131lmaz bir yandan \u00e7ingenelerin insan haklar\u0131 i\u00e7in ve termik santrallere kar\u015f\u0131 sanal m\u00fccadele verirken \u00f6te yandan balkanla\u015fma s\u00fcrecinin de bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu; &#8220;Sanal ortamda birebir tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131m ya da olaylara ayn\u0131 pencereden bakmad\u0131\u011f\u0131m sanal gruplar ile ili\u015fkim yok.&#8221; diyerek \u00f6zetliyor. Sonu\u00e7ta, her yeni olgu gibi, siber eylemcilik de eksi ve art\u0131lar\u0131n\u0131 beraberinde getiriyor. Burada \u00f6nemli olan bir bo\u015flu\u011fu dolduruyor olmas\u0131ndan hareketle art\u0131lar\u0131n\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131karacak d\u00fczenlemelerin yap\u0131lmas\u0131, kurunun yan\u0131nda ya\u015f\u0131n da yanmamas\u0131d\u0131r. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Newsweek T\u00fcrkiye: Eylem i\u00e7in ekran ba\u015f\u0131na K\u00fcreselle\u015fme sadece ekonomileri i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7irmiyor, tepkiler de giderek \u00e7ok uluslu, \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrl\u00fc, \u00e7ok dinli olmaya do\u011fru gidiyor. Newsweek T\u00fcrkiye, Burcu Soydan \/ Web \u00f6zel &#8211; 2009-10-12 14:40:19 Sene 1986. ABD ordusu Japonya&#8217;daki Zushi \u015fehri yak\u0131nlar\u0131ndaki Ikego orman\u0131n\u0131 yok etmek \u00fczere. ABD h\u00fck\u00fcmeti Yokosuva askeri \u00fcss\u00fcndeki askeri personeline 1000 ev in\u015fa etmek i\u00e7in Japon&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[21,3,78],"tags":[],"class_list":["post-574","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-erisim-engelleme","category-sansur","category-yaman-akdeniz"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p7wjA8-9g","jetpack-related-posts":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/574","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=574"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/574\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":575,"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/574\/revisions\/575"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=574"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=574"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/privacy.cyber-rights.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=574"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}